TPM ve OEE (Overall Equipment Efficiency): Ekipman Verimliliğinin Ölçülmesi ve İyileştirilmesi - Bilig Opex
Türkçe Ptesi - Cuma 09:00-18:00 +90 2167092987

TPM ve OEE (Overall Equipment Efficiency): Ekipman Verimliliğinin Ölçülmesi ve İyileştirilmesi

Günümüz rekabetçi iş ortamında, üretim tesislerinin verimliliği ve performansı, işletmelerin başarısını doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. Üretim tesislerinin etkin bir şekilde çalışmasını sağlamak ve ekipmanın en iyi şekilde kullanılmasını sağlamak, işletmelerin karlılığını artırmak için kritik öneme sahiptir. Bu amaçla, TPM (Toplam Üretken Bakım) ve OEE (Overall Equipment Efficiency – Genel Ekipman Verimliliği) gibi araçlar, işletmelerin ekipman verimliliğini ölçmelerine ve iyileştirmelerine yardımcı olur.

TPM Nedir?
Toplam Üretkenlik Yönetimi (TPM), üretim tesislerinde ekipmanların bakımı, verimliliği ve operasyonel sürekliliği üzerine odaklanan bir yönetim yaklaşımıdır. Genellikle Japon üretim sistemlerinin bir parçası olarak ortaya çıkmış olup, ekipmanların en yüksek verimlilikle çalışmasını sağlamak için bir dizi strateji ve uygulamaları içerir.

TPM’nin ana hedeflerinden biri, makine arızalarını azaltmak veya önlemek suretiyle üretim sürekliliğini artırmaktır. Bu, düzenli bakım programları, operatör eğitimi ve ekipman kullanımıyla ilgili standartların oluşturulması ve bakım personelinin etkin bir şekilde yönetilmesi gibi önlemleri içerir.

TPM’nin temel prensiplerinden biri, tüm çalışanların katılımını teşvik etmektir. Bu, operatörlerin ve bakım personelinin ekipmanın günlük bakımından sorumlu olmalarını ve potansiyel arızaları erken tespit etmek için sürekli olarak ekipmanı gözlemlemelerini içerir. Bu, “özyönetimli ekipler” veya “küçük grup aktiviteleri” olarak adlandırılan grup tabanlı yaklaşımlarla desteklenir.

TPM’nin bir diğer önemli yönü, planlı bakım ve öngörüleyici bakım stratejilerini benimsemesidir. Bu, ekipman arızalarını önceden tahmin etmek ve planlamak için veriye dayalı bir yaklaşımı içerir. Bakım işlemlerinin önceden belirlenmiş bir program çerçevesinde yapılması, ekipmanın performansını artırırken, beklenmedik duruş sürelerini azaltır.

Bununla birlikte, TPM sadece bakımı içeren bir yaklaşım değildir. Aynı zamanda sürekli iyileştirme ve verimlilik artışını teşvik etmeyi de amaçlar. Bu, sürekli iş akışı iyileştirme projeleri, kaizen etkinlikleri ve verimlilik artırma çabaları gibi çeşitli girişimleri içerebilir.

TPM, üretim tesislerinde ekipman verimliliğini artırmak ve operasyonel mükemmelliği sağlamak için kapsamlı bir yaklaşımdır. Düzenli bakım, operatör katılımı, planlı bakım ve sürekli iyileştirme gibi stratejileri bir araya getirerek, tesislerin güvenilirliklerini ve rekabet avantajlarını artırabilir.

OEE Nedir?

Genel Ekipman Etkinliği (OEE), üretim ekipmanlarının performansını ölçmek ve değerlendirmek için kullanılan bir anahtar performans göstergesidir. OEE, bir tesisin veya belirli bir üretim hattının ne kadar etkin olduğunu anlamak için kullanılır ve üretim sürecinin her bir aşamasında oluşabilecek verimsizlikleri tanımlamak için önemli bir araçtır.

OEE, genellikle üç ana bileşenin çarpımı olarak hesaplanır:

  1. Kullanılabilirlik (Availability): Bu, üretim ekipmanının planlanan üretim süresinin ne kadarını gerçekten üretim yaparak geçirdiğini ölçer. Makine arızaları, planlanmamış duruşlar ve diğer nedenlerle oluşan beklenmedik duruş süreleri, kullanılabilirliği azaltır.
  2. Performans (Performance): Bu, ekipmanın maksimum hızda çalışıp çalışmadığını ve ideal üretim hızına ne kadar yaklaştığını ölçer. Hız kayıpları, yavaş makine hızları, beklenmedik duruşlar ve diğer nedenlerle performans düşüşüne neden olabilir.
  3. Kalite (Quality): Bu, ekipmanın ürettiği ürünlerin kalitesini ölçer. Kalite kayıpları, hatalı ürünlerin yeniden işlenmesi veya atılması gerektiğinde oluşur.

Bu üç bileşen, bir tesisin veya üretim hattının toplam etkinliğini belirler. Her bir bileşen, %0 ile %100 arasında bir değere sahip olabilir ve OEE, bu üç bileşenin çarpımı olarak ifade edilir:

𝑂𝐸𝐸=𝐾𝑢𝑙𝑙𝑎𝑛ı𝑙𝑎𝑏𝑖𝑙𝑖𝑟𝑙𝑖𝑘×𝑃𝑒𝑟𝑓𝑜𝑟𝑚𝑎𝑛𝑠×𝐾𝑎𝑙𝑖𝑡𝑒OEE=Kullanılabilirlik×Performans×Kalite

Örneğin, bir ekipmanın kullanılabilirlik oranı %80, performans oranı %90 ve kalite oranı %95 ise, OEE şu şekilde hesaplanır:

𝑂𝐸𝐸=0.80×0.90×0.95=0.684=%68.4OEE=0.80×0.90×0.95=0.684=%68.4

Bu, ekipmanın toplam etkinliğinin %68.4 olduğunu gösterir.

OEE’nin amacı, ekipman verimliliğini artırmak için belirli alanları tanımlamak ve iyileştirmek için bir çerçeve sunmaktır. OEE verileri, belirli sorun alanlarını belirlemeye ve iyileştirme çabalarını odaklamaya yardımcı olabilir, böylece üretim tesisleri daha verimli hale gelir ve atıl kapasiteler azaltılır.

TPM ve OEE Arasındaki İlişki:

TPM ve OEE birbirini tamamlayan yaklaşımlardır. TPM, ekipmanların bakımını ve günlük işleyişini iyileştirerek OEE’yi artırmaya yardımcı olur. Aynı şekilde, OEE verileri TPM süreçlerinin etkinliğini ölçmek ve iyileştirmek için kullanılabilir.

  1. Bakım Stratejileri ve Kullanılabilirlik:
    • TPM, düzenli bakım ve planlı bakım stratejilerini teşvik eder. Bu stratejiler, ekipman arızalarını önlemeye veya azaltmaya yardımcı olur, böylece kullanılabilirlik artar.
    • Düzenli bakım, ekipmanın beklenmedik duruşlarını ve planlanmamış arızalarını azaltır, bu da kullanılabilirlik oranını artırır.
    • OEE hesaplamasında kullanılabilirlik, planlanmış üretim süresine göre ekipmanın ne kadar süreyle çalıştığını gösterir. Düzenli bakım ve planlı bakım, ekipmanın daha fazla süreyle üretim yapmasını sağlar, bu da OEE’deki kullanılabilirlik bileşenini artırır.
  2. Performans ve Sürekli İyileştirme:
    • TPM, sürekli iyileştirme ve verimlilik artışını teşvik eder. İyileştirme faaliyetleri, ekipmanın performansını artırarak OEE’yi yükseltebilir.
    • Sürekli iyileştirme çabaları, iş akışını optimize ederek, makinenin ideal hızda çalışmasını sağlar ve performans bileşenini artırır.
    • TPM’nin küçük grup aktiviteleri veya kaizen etkinlikleri gibi uygulamaları, operatörlerin ve bakım personelinin sürekli olarak ekipmanın performansını artırmak için çaba göstermesini sağlar.
  3. Kalite ve Bakımın Etkisi:
    • TPM, kaliteyi artırmaya yönelik olarak düzenli bakım ve ekipman yönetimini vurgular. Kalite iyileştikçe, hatalı ürünlerin yeniden işlenmesi veya atılması gibi kayıplar azalır, bu da OEE’deki kalite bileşenini artırır.
    • Düzenli bakım, ekipmanın istikrarlı bir şekilde çalışmasını sağlar ve kaliteyi olumsuz yönde etkileyen arızaları azaltır.

TPM ve OEE’nin Faydaları:

  • Düşük işletme maliyetleri: Düzenli bakım ve sürekli iyileştirme, işletme maliyetlerini azaltabilir.
  • Artan üretkenlik: Ekipman verimliliğinin artması, daha fazla üretim ve daha az duruş süresi anlamına gelir.
  • Kalite artışı: Sürekli iyileştirme çabalarıyla birlikte kalite standartları artar, hatalı ürünlerin sayısı azalır.

TPM ve OEE, modern üretim tesislerinde ekipman verimliliğini artırmak ve sürekli iyileştirmeyi teşvik etmek için önemli araçlardır. Bu yaklaşımların birleştirilmesi, tesislerin rekabet avantajını artırabilir ve sürdürülebilir bir üretim ortamı sağlayabilir.

İlginizi çekebilir: Süreç Madenciliği ve Büyük Veri

wpChatIcon